Wat is die wonder?

26 08 2018

IMG_7829_2983758218.JPGDaar is nood in die land. ‘n Groot droogte en hongersnood. Die hele 2 Konings 4 gaan oor verskillende maniere waarop God voorsien in die nood. Olie vir die weduwee, ‘n seun vir die Sunemmitiese vrou, toe die opwekking vn die seun uit die dood, die giftige bredie wat eetbaar gemaak word, en nou die vermeerdering van brood. Verskillend, maar met een draad wat deurloop, die Here voorsien.

Anders as die ander verhale in hoofstuk 4 begin dié een in verse 42-44 nie met nood of skaarste nie. Dit begin met vrygewigheid. ‘n Man bring 20 garsbrode en koringare as eerste vrugte uit dankbaarheid na die profeet toe. Dit is ruim! Mens kan amper die vars gebakte brood ruik! Wat ‘n dankbaarheidsgeskenk!

Dan is daar dadelik ‘n tweede verbasende daad van vrygewigheid – Elisa sê: “Gee dit vir die mense om te eet.” Daar is nie eers ‘n aanduiding dat hy iets vir homself oorhou nie.

Dan verander die prentjie skielik! Die ruim, amper oordadige, geskenk lyk effentjies in die oë van sy slaaf wanneer hy kyk na die hoeveelheid mense wat moet kos kry! Skielik is daar skaarste! 100 mans was net ‘n manier om te sê “Baie mense”. En teenoor die baie mense lyk die broodjies maar min.

Daar is niks vreemds of magies aan die geskenk wat hier gegee is nie. Dit is doodgewone brood volgens ‘n doodgewone gebruik dat van die eerste vrugte, die eerste oes, aan die Here geskenk word. Dit is ‘n erkenning dat die grond en die opbrengs daarvan aan die Here behoort. Dit het gedien as herinnering daaraan dat die Here voorsien en het gehelp om selfsugtigheid en hebsug te bekamp.

Die geskenk en Elisa se aangee daarvan aan die dorpie se mense beteken dat die mense eintlik kan smul aan die Here se maaltyd! En wat ‘n maaltyd was dit nie!

In ‘n tyd van hongersnood kry een man ‘n seëning van ‘n goeie oes. Hy dank God deur van dit aan Elisa te skenk. Elisa deel dit uit aan die dorpie en God maak die geskenk oorvloedig – daar bly selfs oor! Die bron van die oorvloed is die Here wat deur een persoon se vrygewigheid ‘n hele dorp seën!

Wat is nou die wonderwerk hier? Die feit dat die brood wonderbaarlik meer mense kon voed as wat dit geblyk het? Of dalk die feit dat een persoon nie net aan homself gedink het nie, maar die Here wou dank vir sy goeie oes?

Wat ookal die grootste wonder is,

– dit begin by God wat die oes laat inkom,

– dit word voortgesit deur ‘n dankbare gewer,

– die ontvanger deel dit met almal

– en God laat dit oorvloedig seën!

So word die hele gemeenskap deel van God se Heilige maal. En is dit nie maar net die manier wat ons elkeen elke dag moet leef nie? Uit die gewone wonder van kos op die tafel en ‘n dak oor die kop bewus wees van God se voorsiening. Om so gevoed te word is om in God se teenwoordigheid te wees.





Genesis 1 en 2, vir oulaas

19 08 2018

WereldbeeldHier is ‘n poging om iets van die leefwêreld wat die oorsprong was van die skeppingsverhale in Genesis 1 en 2 weer te gee.

Kan dit alles presies net so waar wees. Daar is dan so baie vrae oor hierdie vroeë teks.

Kom ons kyk maar net na een.

Hoekom is die volgorde van die skepping in Gen 1 en 2 verskillend?

Gen 1 – Lig – gewelf – droë grond en plante – son en maan – seëdiere en voëls – Landdiere en mens. Gen 2 – aarde en hemel – man – diere en voëls – vrou.

Om dit te antwoord, laat ons die vraag van ‘n ander kant af benader: Hoekom is daar twee skeppingsverhale in die Bybel? Ons moet weereens onthou dat mense in daardie tyd geskryf het met ‘n spesifieke doel. Hulle doel was NIE wetenskaplik soos ons dit verstaan nie. Die doel was om God se almag te bely, om te bely dat God geskep het en dit goed gedoen het. Dat alles en almal wat bestaan ons bestaan te danke het aan die genade en liefde van God. Gen 1 verduidelik hoe alle mense (nie net die koning nie!) na God se beeld geskep is. Gen 2 praat oor hoe die mens optree binne God se ruimte en tot Sy eer.

Nou hoekom dan Adam en Eva? Onthou eerstens dat die woord adam net die Hebreeuse woord vir “mens” is. Net so beteken “eva” “lewe” of “om te lewe”. Hebreeus as taal het eers vanaf so 2000vC ontwikkel. Wat in Gen 2 beskryf word is ‘n verduideliking van iets wat gebeur het VOORDAT Hebreeus nog as taal bestaan het. Wanneer Adam/Mens dan homself in Gen 2:23 verheug oor die vrou: “Hierdie keer is dit een uit myself, een soos ek. Daarom sal sy ‘vrou’ genoem word; sy is uit die man geneem” dan gebruik die Hebreeus die woorde “ish” en “isha” – man en vrou. Die woorde wat gebruik word dui bes moontlik doodgewoon op mense, dis nie voorname nie.

Hoekom is dit so? Hoekom word Genesis 1 en 2 op so ‘n manier vertel wat dit vir ons moeilik maak? Kom ek probeer die situasie aan die hand van ‘n paar stellings verduidelik, van dit sou julle al gelees het die afgelope paar weke.

1. Gen 1 en 2 stel nie belang in moderne wetenskap nie, weet niks van moderne wetenskap nie, en verduidelik die skepping aan die hand van hoe die mense van daardie tyd dit verstaan het.

2. Wat hieruit voortvloei is dat Gen 1 en 2 nie van 24 uur dae praat nie – volgens Gen 1:14 is die son en maan eers op die 4de dag geskep: “Toe het God gesê: “Laat daar ligte wees aan die hemelgewelf om dag en nag van mekaar te skei. Hulle moet ook as tekens dien om seisoene, dae en jare aan te dui.” Volgens hierdie vers is 24 uur dae eers op die 4de dag geskep!

3. Gen 1 en 2 kan nie gebruik word om evolusie te bewys of die teendeel, dat daar geen evolusie is nie, te bewys nie. Mense van duisende jare gelede het die ontstaan van alles, geïnspireer deur die Heilige Gees, beskryf in terme wat hulle verstaan het. Hulle het niks van evolusie of ander verduidelikings van die ontstaan van alles geweet nie. Dit was nie eers vir hulle ‘n vraag of God geskep het nie, dit was voor die hand liggend.

Die beeld wat ons uit Gen 1 en 2 kry, die beeld waaraan ons as God se geliefdes moet vashou, is die beeld van ‘n “hands-on” God wat die hele heelal, maar spesifiek die mens, met liefdevolle sorg skep. En daardie beeld verander nooit in die Bybel nie! Om die waarheid te sê, in die koms van Jesus, in dit wat Hy vir ons doen, word God se sorg net nog verder bevestig en uitgebeeld.

En dit is die kern van Genesis 1 en 2. God gee om. God versorg. God maak vir ons ruimte om Hom te dien en eer, om Sy verteenwoordigers te wees.

Image:  Hubbard, S., Ritzema, E., et al. with Logos Bible Software and KarBel Media, 2012. Faithlife Study Bible Infographics, Bellingham, WA: Logos Bible Software.

Meer om te lees: Walton, John H. :  “The Lost World of Genesis One: Ancient Cosmology and the Origins Debate”  en “The Lost World of Adam and Eve: Genesis 2-3 and the Human Origins Debate”





Genesis 2 – Rus?

12 08 2018

WereldbeeldHier is ‘n poging om iets van die leefwêreld wat die oorsprong was van die skeppingsverhale in Genesis 1 en 2 weer te gee.

Genesis 2:2 :”Op die sewende dag was God reeds klaar met die skeppingswerk en het Hy gerus na al die werk wat Hy gedoen het.”

Rus. Rustig. Rus en vrede. Rus ‘n bietjie. Is dit nie baiemaal ons versugting nie? Ek onthou nog een van my proffies wat gesê het vakansie is ‘n tyd van rus, ‘n tyd van lê!

Baiemaal kyk ons na die einde van die eerste skeppingsverhaal en sien dat God gerus het, en dink dan dat God OPGEHOU het om iets te doen, dat God nou die skepping gelos het om op sy eie aan te gaan. In ons kultuur is dit ‘n gedagte wat sterk leef. Daar is ‘n gedagte wat al van die tyd van Isaac Newton en René Decartes kom dat God die wêreld gemaak en aan die gang gesit het soos ‘n horlosiemaker. Nou loop als maar op sy eie voort. God RUS nou, sit nou maar en hou die wêreld net dop. ‘n Gedagte wat uitgebeeld word in Bette Midler se liedjie – “God is watching us from a distance”.

Gelukkig is dit ‘n heel verkeerde verstaan van Gen 2:1-4! Kom ek probeer dit verduidelik met ‘n voorbeeld. As jy verhuis, trek, is daar ‘n klomp goed wat gebeur.  Dis inpak, bokse orals. Wanneer jy by die nuwe woning aankom is dit chaos. Daar is bokse orals, dit voel dat jy nooit klaarkry met uitpak, met wegpak nie. As als uiteindelik klaar is, sit jy nie net nie. Jy begin funksioneer in die huis. En dit is die beeld van Genesis 1-2, van die eerste skeppingsverhaal.

God het orde geskep, God het alles op plek gestel om te funksioneer, en nou funksioneer God binne Sy skepping.

Hierdie selfde beeld kry ons in Jesus se woorde. In Matt 11:28 sê Hy: “Kom na My toe, almal wat uitgeput en oorlaai is, en Ek sal julle rus gee.” Nie ‘n rus om agteroor te sit en niks te doen nie, maar ‘n rus waarin ons tyd en geleentheid het om tot Sy eer te leef. Ook die skrywer van Hebreërs 4 sien die Sabbats-rus wat op gelowiges wag as ‘n geskenk van God, ‘n tyd waarin ons Hom kan loof en eer. En al die voorbeelde bou op die manier waarop Eksodus na Gen 2:1-4 kyk. Na die slawerny in Egipte, waar daar geen rus was nie, word die 7de dag as rusdag ingestel. NIE as ‘n straf of selfs ‘n bevel nie, maar as ‘n GESKENK. Jy wat 350 jaar lank nooit rus geken het nie, kry nou ‘n dag waarop jy rus van jou normale taak en jouself opnuut kan wy aan God. Dat jy kan funksioneer soos God jou geskep het, as Sy verteenwoordiger.

Vir die ander volke van die Ou Nabye Ooste, soos die Babeloniërs, was rus net iets wat die gode toegekom het. En hulle het dit gekry omdat die mense hulle moes dien soos slawe.

Die beeld van die Bybel is TOTAAL anders! God skenk aan ons Sy rus. Wanneer ons dan hierdie rus wat God skenk geniet, is dit beide ‘n teken dat God vir ons sorg (want ons hoef nie altyd te werk nie) en dit is ‘n getuienis van God se versorging, genade en liefde. Van hoe God nog steeds funksioneer binne Sy skepping.

Image:  Hubbard, S., Ritzema, E., et al. with Logos Bible Software and KarBel Media, 2012. Faithlife Study Bible Infographics, Bellingham, WA: Logos Bible Software.

Meer om te lees: Walton, John H. :  “The Lost World of Genesis One: Ancient Cosmology and the Origins Debate”  en “The Lost World of Adam and Eve: Genesis 2-3 and the Human Origins Debate”





Genesis 1 nogeens

5 08 2018

WereldbeeldHier is ‘n poging om iets van die leefwêreld wat die oorsprong was van die skeppingsverhale in Genesis 1 en 2 weer te gee.

Mensig ek is besig!

Nee, jammer, ek het nie tyd nie!

Ek wens my lewe was nie so besig nie!

Klink dit bekend? Ons Westerlinge het ‘n bepaalde fokus op besig wees, so asof dit ‘n skande is om nie besig te wees nie. Elke minuut moet “produktief” gebruik word, anders voel ons skuldig. Dit veroorsaak natuurlik allerlei verhoudings- en gesondheids-probleme. Mense naby jou voel weggestoot want jy het nie tyd vir hulle nie. Jou besigwees en rondhardloop veroorsaak stresverwante probleme in jou liggaam.

Is dit wat God bedoel het? In Genesis 1:3-5 sien ons hoe God tyd skep en dit verdeel in tydperke van lig en donker. En voor jy dink alles bestaan al van altyd af, onthou dat Einstein met die Bybel saamstem dat tyd geskep is en gekrimp, gerek en gebuig kan word! So, wat sê die Bybel oor tyd?

Dit help dalk om die Nuwe Testamentiese woorde vir tyd te gebruik (Dit is natuurlik nie in die OT nie, maar help dalk met die verstaan) – In die NT word na tyd as of “chronos” of “kairos” verwys. Chronos is daai tyd wat ons so mee “besig” is, horlosietyd. Kairos is die Godgegewe tyd, die geleenthede, die “regte tye” wat Hy oor ons pad bring.

Genesis 1 praat in kairos tyd – Bereshith, beginnende, op Sy tyd, soos Hy wou, het God geskep. Vir die skrywer van Gen 1, en God, het dit nie gegaan oor horlosie of kalendertyd nie. Dit het gegaan oor God se regte tyd vir sekere goed om te gebeur.

‘n Groot deel van die Wysheidsliteratuur in die Bybel fokus op kairos-tyd. ‘n Mens is wys wanneer jy weet WANNEER om ‘n dwaas te antwoord of nie (Spreuke 26:4-5). Wanneer Prediker ons herinner dat daar ‘n seisoen vir alles is, praat hy nie van die kalender nie! Om God se tyd raak te sien, om die kairos moment raak te sien, is ‘n belangrike deel van ons Christelike lewe. Om te weet wanneer om te bemoedig en te troos, wanneer om fees te vier, en wanneer om te treur.

Ons, met ons kultuur, is werklik sleg met die herkenning van God se tyd! Ons dink gewoonlik net in chronos tyd. Dinge moet gebeur, moet stiptelik wees, moet afgehandel word. Die mense van die Bybelse tyd het glad nie so gewerk nie. Om te “wag op die Here” is gesien as deel van jou manier om God te dien en Hom te vertrou: “Wag op die Here! Wees sterk en laat jou hart sterk wees! Ja, wag op die Here!” Ps 27:14 ‘53 vert

Ons sien sit en wag as tydmors!

God, en die Bybelskrywers, het gefokus op die REGTE tyd vir iets om te gebeur, ‘n tyd waar God Sy doel kon bereik. Dinge, die skepping, Jesus se geboorte, Jesus se wederkoms, gebeur wanneer dit God se kairos-tyd, God se bestemde, regte, tyd is. ‘n Tyd wat ‘n sekonde, ‘n jaar, ‘n miljoen jaar kans wees, soos God wil. 2 Pet 3:8 “Een ding moet julle egter nie vergeet nie, geliefdes: vir die Here is een dag soos duisend jaar en duisend jaar soos een dag.” Ps 90:4 “Duisend jaar is vir U soos gister as dit verby is, soos een enkele wagbeurt in die nag.

Nou is die regte tyd om God te eer, God te dank, God te dien.

NS: Dit het ‘n reuse implikasie vir hoe ons die Bybel, spesifiek Gen 1, en ons eie lewens sien. Ons fokus op chronos sien jy in hoe mense wil uitwerk op watter datum is Jesus se wederkoms (chronos), ipv om HIERDIE OOMBLIK te sien as God se kairos moment, tyd aan ons geskenk.

Was die dae van Genesis 1 24 uur dae? Die Bybel stel nie belang in daardie vraag of antwoord nie! Dit was God se bestemde oomblik, God se kairos-tyd. Rom 5:6 “Toe ons nog magteloos was, het Christus immers reeds op die bestemde tyd vir goddeloses gesterwe.” God is nie gebind aan ons konsep van tyd nie, Hy het dit geskep!

Image:  Hubbard, S., Ritzema, E., et al. with Logos Bible Software and KarBel Media, 2012. Faithlife Study Bible Infographics, Bellingham, WA: Logos Bible Software.

Meer om te lees: Walton, John H. :  “The Lost World of Genesis One: Ancient Cosmology and the Origins Debate”  en “The Lost World of Adam and Eve: Genesis 2-3 and the Human Origins Debate”