Komga

13 09 2010

Komga Kerkgebou

Met die viering van die 100jarige bestaan van die Ned. Geref  Kerkgebou te Komga, het daar wonderlike stories uitgekom! Ek sal so klompie van hulle hier plaas, maar eers net die “amptelike” voëlvlug oor die geskiedenis van die gemeente.

“Op die 15de Oktober 1859 besluit die Ring van Albanie in sitting te Riebeeck-Oos om di. W. Thomson en G.W. Stegmann na “Brits-Kaffraria” af te vaardig teneinde ondersoek in te stel na die omstandighede van die sg. “Grantees” aldaar wat lidmate is van die Ned. Geref. Kerk en as dit raadsaam blyk ‘n gemeente te stig.

Ds. W. Thomson word intussen siek, maar ds. G.W. Stegman gaan voort met die Ring se besluit en ontmoet te Newlands (Sendingstasie van die Episkopaalse Kerk) en te Peelton (Sendingstasie van die London Mission Society) lidmate van die Ned. Geref. Kerk. Die gevolg was die stigting van ‘n gemeente genaamd “Die Ned. Geref. Kerk in British Kaffraria”.

Op die Kerkraadsvergadering van 4 Mei 1861 te Peelton, word besluit om ‘n kerkplaas aan te koop. Die plaas van die heer W. Pretorius kom ter sprake en word gekoop vir £1,000. Op voorstel van ds. Stegman word die kerkplaas McLean genoem as blyk van waardering vir die simpatieke houding van Kolonel McLean teenoor die lidmate van die Ned. Geref. Kerk.

Voortaan sou dit die gemeente van Maclean wees en nie meer “De Ned. Geref. Kerk in British Kaffraria” nie. In 1910 is die laaste sentrum verskuif na Komga.” (Aangehaal uit die 1859-1959 Jubileum pamflet van die NG Kerk Komga).  Nadat die sentrum van die gemeente na Komga verskuif is, is die gemeente weereens herdoop – hierdie keer na die Ned. Geref. gemeente Komga.

Die Kerk is gebou deur Mnr N.G. de Kock en familielede en vriende. Mev N.G de Kock het die hoeksteen op 5 September 1910 gelê.

Die gemeentes van King William’s Town, Stutterheim en Oos-Londen het almal van Komga afgestig. Butterworth het ook van Komga afgestig, maar het weer teruggekom na Komga nadat die Transkei onafhanklikheid verkry het. Die ou grense van die gemeente het tot by die Bashee rivier getrek. In 1993 het Komga gemeente verenig met Stutterheim gemeente nadat die getalle te Komga heelwat gedaal het.

Al die afstigtings het nie sonder probleme verloop nie. Die Hollands-sprekendes van Oos-Londen wou net ‘n eie gemeente stig as hulle “niks met die Maclean gemeente te make sou hê nie.” Dit het gelei tot ds. J.P. Jooste se bedanking. Verhoudinge het egter verbeter en in 1905 is Oos-Londen afgestig van Komga.

In 1959, tydens die 100-jarige fees, het Komga 452 lidmate gehad. Dertig jaar later, in 1989 was daar nog 266 lidmate. Tans bevat die Komga wyk van die Stutterheim gemeente, 41 lidmate.

  • Tot sover die “amptelike” geskiedenis van die gemeente. Interessant genoeg bestaan daar twee weergawes van die aankoop van die plaas te Macleantown. Volgens die een, soos hierbo aangehaal uit die 1959 eeufees pamflet. Die ander, genoem in “A Pot-pourri of Komga History” deur M.A.M de Villiers, sê dat die oorspronklike plaas Maclean in 1859 in die naam van Koningin Victoria aan die Ned. Geref. Kerk “toegeken” is.
  • Ter wille van nasate los ek die name uit die volgende storie:  Daar was ‘n leraar te Komga met wie die gemeente glad nie goed oor die weg gekom het nie. (Hy het ‘n geskiedenis gehad van moeilikheid by ander gemeentes ook). Op ‘n kerkraadsvergadering, waarin die kerkraad hom probeer oorreed het om te bedank, sê die leraar toe dat hy net sal loop as hulle hom uitkoop. Hy voeg toe by dat hulle nie die geld daarvoor het nie. Met die maak ‘n ouderling ‘n sak wat hy by hom gehad het oop, en skud (volgens oorlewering) sowat 300 goue ponde op die tafel uit, met die woorde: “Daar gaan jy!” Die dominee het toe blykbaar sonder enige verdere omhaal bedank…

Aksies

Information

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Change )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Change )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Change )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Change )

Connecting to %s




%d bloggers like this: