Identiteit?

30 09 2019

Wat ‘n paar weke en maand is ons sopas deur hier in Suid Afrika. Wat beteken my identiteit, my vingerafdruk as Christen in ‘n tyd soos hierdie?  Die afgelope paar weke het ons hopelik ‘n hele paar antwoorde geleer. Dit beteken dat ek nie my wil op vroue en kinders afdwing nie, veral nie met geweld nie. Dit beteken ek dien eerder as om ander af te skryf en te verjaag. Dit beteken ek bid vir ‘n regering waarvoor ek (dalk?) nie gestem het nie, dit beteken ek kom op vir die weerloses in die samelewing, al sukkel ek om hulle taal te praat.

Hoe kom ‘n mens by so ‘n identiteit, so ‘n manier van lewe uit? Jesus wil ons leer hoe, maar die probleem is, sommige van die maniere waarop Jesus dit stel (Markus 8:31-39), is nie lekker om te hoor nie, dit was nie polities korrek in Jesus se dag nie, en ook nie vandag nie! “Neem jou kruis op”, wat se nonsens is dit!? God wil tog net die goeie vir ons gee en ons seën! Of, dis hoe ons dit graag wil hoor!

Ook in Jesus se dag was dit glad nie ‘n lekker boodskap nie! Vir die groot Romeinse orator en staatsman, Cicero, wat so 43 jaar vC gesterf het, was die woord “Cruxus”, kruis, so afstootlik dat dit nie eers in goeie geselskap genoem kon word nie.

‘n Tydgenoot van Jesus, Seneca, ook die tutor van die keiser Nero, het geskryf van die “vervloekte boom”, en dat kruisiging die ergste dood ooit is.

Binne hierdie gedagtewêreld kom Jesus en sê Sy volgelinge moet hulle kruis opneem en Hom volg! Wat probeer Hy sê? Hoe moet ons dit verstaan? 

As iemand agter My aan wil kom” – dit lyk of Jesus vir ons wil laat verstaan dat kruis opneem deel is daarvan om Hom te volg. Maar hoe so? Want in die Romeinse wêreld het “jou kruis opneem” beteken jy is alreeds ‘n dooie mens, alreeds ‘n dood veroordeelde. Daar is geen hoop meer vir jou nie!

Tog is dit vir Jesus die eerste identiteitsmerker van wat dit beteken om Hom te volg. Paulus vat dit nog verder, en nie alleen is ons tot die dood veroordeel nie, ons is alreeds dood! (Rom 6). 

Hierdie dood bevat egter ook iets meer: “Ons het saam met Christus gesterwe; daarom glo ons dat ons ook saam met Hom sal lewe.” (Rom 6:8)

Die lewe begin dus deur ‘n tot dood veroordeelde te wees.

En hoe lewe so ‘n tot dood veroordeelde? Ons het in die vorige blopost gehoor van diakonos (bediende) en doulos (slaaf) wees. Dit beteken dat ek die identiteit dra van iemand wat vrywillig ander dien ter wille van Christus. In Fil 1:21 verduidelik Paulus dit so: “om te lewe, is vir my Christus, en om te sterwe, is vir my wins.” 

Om hierdie identiteit van Christus op te neem is werklik, in Paulus se woorde, ‘n “skandalon!” In ons wêreld dien niemand vrywillig nie, BEHALWE as jy IN CHRISTUS IS!

Baie van ons is dalk nog steeds lief vir die ou Hallelujah liedjie “Daar is ‘n dierbare kruis” – in die Bybel is daar egter niks “dierbaar” rondom die kruis nie, dis ‘n toonbeeld van jouself gee, van mag prysgee, van ander dien.

En dit, is ons identiteit.

Met gebruikmaking van gedagtes van Stephan Joubert tydens ‘n werkswinkel 22-24 Julie 2019 te Oos-Londen.





Diakonos en doulos?

23 09 2019

In ‘n vorige blogpost (Mislukte staat en gelowiges) het Prof Jurgens Hendriks gesê: “Maar die grootste geheim van Jesus se lewe kyk ons die hele tyd mis. Hy het ‘n dienskneg gebly en nooit die onbeskryflike krag waaroor hy beskik het, tot sy eie voordeel aangewend nie. “

In ‘n land en ’n wêreld wat in ‘n leierskapskrisis verkeer, is daar nogal baie in daardie woorde te hore. Hoe lyk so ‘n dienskneg leier soos Jesus? Is dit enigsins prakties om so te probeer leef in ons moderne wêreld?

In Markus 10:33-45 hoor ons hoe Jesus presies hierdie saak aanspreek. En dis nie ‘n lekker tipe van reis nie.  Hoor bietjie mooi wat sê Jesus, kyk hoe lyk Sy roete na leierskap:

– eers ‘n kruis, dan ‘n kroon

– eers ‘n beker, dan ‘n troon

– eers ‘n kruis, dan ‘n kroon: Mark 10:33-34: “Kyk, ons gaan nou Jerusalem toe. Daar sal die Seun van die mens aan die priesterhoofde en skrifgeleerdes oorgelewer word, en hulle sal Hom tot die dood veroordeel en Hom aan die heidene uitlewer. Dié sal met Hom spot en op Hom spoeg en Hom slaan en Hom doodmaak. En drie dae later sal Hy uit die dood opstaan.”

Die opstanding, die herlewing, die verheerlikte liggaam, die KROON, dit alles kom eers NA die KRUIS. Ons spot baie met vandag se jongmense wat nie lus is om hulself op te werk nie, hulle wil sommer dadelik begin met die BMW en die kantoor op die hoek met die uitsig… 

Klink vir my van Jesus se dissipels was ook so!  Luister bietjie na Markus 10:35-37 “Jakobus en Johannes, die seuns van Sebedeus, kom toe na Jesus toe en sê vir Hom: “Here, ons wil graag hê U moet vir ons doen wat ons U gaan vra.”

“Wat wil julle hê moet Ek vir julle doen?” het Hy hulle gevra.

Hulle het Hom geantwoord: “Wanneer U as koning heers, laat ons dan langs U sit, die een aan u regterhand en die ander een aan u linkerhand.

Jesus het NOU NET met hulle gepraat oor dood en spot en slaan en kruis, en hulle hoor Hom nie! Hulle wil dadelik die BMW en hoekkantoor hê! Maar Jesus se roete loop via ‘n kruis, via ‘n lydensbeker…

– eers ‘n beker, dan ‘n troon: Mark 10:38-39 “Julle weet nie wat julle vra nie,” sê Jesus vir hulle. “Kan julle die lydensbeker drink wat Ek drink, of met die doop gedoop word waarmee Ek gedoop word?” 

“Ons kan,” sê hulle vir Hom.

Daarop sê Jesus vir hulle: “Die beker wat Ek drink, sal julle drink, ja, en met die doop waarmee Ek gedoop word, sal julle gedoop word.”

Jesus se roete loop via ‘n lydensbeker.

En dan doen Jesus Sy bes om hulle te laat verstaan: Mark 10:42-45: “Jesus roep hulle toe nader en sê vir hulle: “Julle weet dat dit by die nasies so is dat hulle sogenaamde regeerders oor hulle baasspeel en dat hulle groot manne die mag oor hulle misbruik. Maar by julle moet dit nie so wees nie. Elkeen wat in julle kring groot wil word, moet julle dienaar wees; en elkeen onder julle wat die eerste wil wees, moet julle almal se dienaar wees. Die Seun van die mens het ook nie gekom om gedien te word nie, maar om te dien en sy lewe te gee as losprys vir baie mense.

En die woorde wat Jesus gebruik is praat hard en duidelik.

In :43: As jy MEGAS (groot) wil wees, moet jy DIAKONOS (bediende) wees!

In :44: As jy PROTOS (eerste) wil wees, moet jy DOULOS (slaaf) wees.

“By die nasies” (:42) en by ons en orals in die wêreld speel regeerders baas en misbruik hulle mag – selfs in Jesus se tyd al! Ongelukkig het die kerk nie mooi geluister na Jesus se woorde nie en hierdie magsmisbruik en baasspelerigheid sien ‘n mens ook in die kerk van Christus deur die eeue.

Maar dit hoef nie, MAG nie so wees by ons nie!!  Paulus skryf aan die Korintiërs (2 Kor 4:5) die volgende: “Ons verkondig nie onsself nie, maar Jesus Christus as die Here, en onsself as julle dienaars (doulos/slaaf) ter wille van Jesus.”

Die woorde van Jesus aan die seuns van Sebedeus het waar geword, vir Jakobus al omstreeks 41nC toe Herodes hom laat doodmaak het (Hand 12:2), maar ons glo nog steeds dat ons eerder MEGAS en PROTOS moet wees.

Hoe leef ‘n mens in VANDAG se lewe as diakonos en doulos?

Elkeen se omstandighede verskil, maar so paar idees om die gedagtes aan die gang te sit…

   • Mense te respekteer deur hulle op hulle naam te noem en tyd te maak om na hulle te luister;

    • Mense te respekteer deur hulle eerlik en opreg en met sagmoedigheid te behandel as gelykes;

    • Groet ons mense met ‘n vriendelike gesig? 

    • Is ons bereid om dit te doen al is ons nie lus nie? 

    • Of is ons bang om iets van onsself, miskien ons tyd te offer? 

In sy boek “Kry Styl“, skryf Stephan Joubert op bl 84 die pragtige verhaal van hoe ‘n 2 liter Coke en ‘n bietjie geld dié dag in Upington van hom wat Stephan is, ‘n “engel” gemaak het vir mense wat warm en dors was. Jy hoef nie onmiddelik die wêreld te verander nie, maak net ‘n verskil in EEN persoon se lewe!

Geïnspireer deur Prof Jurgens Hendriks met die gebruik van insigte van Stephan Joubert tydens ‘n werkswinkel te Oos-Londen 22-24 Julie 2019 





” . . . it’s all a miracle.”

16 09 2019

In die vorige blogpost het ek Prof Jurgens Hendriks se preek geplaas oor hoe om sout vir die aarde en lig vir die wêreld te wees in die omstandighede waarbinne ons leef. In die week daarna  lees ek ‘n nuwe boek van Nelus Niemandt met die tema: “Egte lewe waar jy is”. En hou toe stiltetyd aan die hand van Hebreërs 12:22-24, 28 waarin die skrywer probeer troos en leiding verskaf aan ‘n groepie Joodse Christene wat in uitdagende tye leef. Miskien wil God iets vir ons sê rakende die tyd waarin ONS leef!

Hierdie gelowiges aan wie hierdie brief gerig is, worstel daagliks met ‘n verskeidenheid beproewings, onsekerhede en bekommernisse. Nou twyfel hulle of Jesus se verlossing regtig ‘n verbetering aan hulle daaglikse lewe maak. Uiteindelik bevraagteken hulle die waarde van hulle geloof, hulle dryf weg van die Here en sy kerk en verval in ongeloof. Klink dit half bekend?

Waar is God binne die chaos in ons dorpe, land en wêreld? Die Hebreërskrywer wil hulle bemoedig en aanspoor tot volharding in geloof en om vanuit dié geloofsverhouding ‘n verskil in die wêreld te maak! Omdat hy ons hiervan wil oortuig, vra hy dat ons terugdink aan die Paasgebeure wat radikale verandering in ons geloofslewe gebring het.

Voor Paasfees, in die Ou-Testamentiese tye, het die hoëpriester een maal per jaar versoening vir die Israeliete se sondes gedoen. Daarvoor het hy ‘n dier op die altaar geoffer. Maar die Paasgebeure het dit “beter” gemaak. Jesus het Homself eenmalig en genoegsaam aan die kruis op Golgota geoffer. Nou is die kloof tussen God en ons wat deur die sonde veroorsaak is, finaal oorbrug. Ons kan lewe met nuwe hoop ten spyte van ons daaglikse stryd. Hoop wat ons daartoe lei om God uit dankbaarheid te dien met ons hele lewe, want dit is sy wil (Heb 12:28). Dit is ‘n opdrag van die Here self (Matt 28:19) om ‘n verskil te maak in die lewe van alle mense (Hand 1:8)!

Tydens ‘n onderhoud met Golda Meir vertel die wêreldbekende Joodse pianis/komponis, Arthur Rubenstein dat “when I received Yeshua Hamashiach (Jesus the Messiah) into my heart, my life was changed. Ever since then I have experienced joy and peace”. Dan sê hy verder: “Now I am able to speak, to see, to hear, to walk, to have music and paintings . . . it’s all a miracle.”

Dit vra dat ons as gelowiges in hierdie wêreld instap en ‘n verskil gaan maak. Dit is tyd om op te hou vaskyk teen ons eie swaarkry en te besef ‘n groot groep Suid-Afrikaners het nie die voorreg om te werk, of om kos op die tafel te hê, of om lopende water en spoeltoilette in hulle skole te hê nie.

Ons moet nie bloot polities daaroor dink nie, maar eerder een ete per week vas om die kos wat ons sou eet met nagmaal kerk toe bring vir uitdeel aan swaarkry-mense. Dit is ironies dat Moslems ons hierin tot voorbeeld is! Mens kan met jou eie lewe en jou eie beperkte vermoë geweldig baie doen om ander te help en by te staan.

Maar dan moet ons met ander oë kyk, met God se oë kyk. As ek na my dorp kyk, wat sien ons? Net verval, moeilikheid? – Watter tekens van nuwe lewe sien jy in jou dorp? – Watter tekens van verlossing en herstel is sigbaar? – Is daar iets te sien van liefde en sorgsaamheid? Wat bring jy hiervan na vore?

Met stof van https://seisoenvanluister.co.za en geïnspireer deur Prof Jurgens Hendriks.





Gebed gedurende droogte

16 09 2019
Gebed gedurende droogte
Lewegewende God, aan U behoort ons in die totaliteit van ons lewens.
Terwyl hitte en droogte ons land teister, wend ons ons na U met nood in ons harte oor die gewasse op die land en die diere wat niks het om te vreet nie, met nood in ons harte vir mense wat moed verloor, met ‘n groot besorgdheid oor veranderinge in die klimaat, oor ‘n kwesbare Skepping.
Wil U omsien na ons land, o God, wil U voorsien in alles wat ons nodig het.
Laat U seën neerdaal en ons land weer vrugbaar maak.
Laat ons nie omkom van dors nie.
Hou ons byeen in ons sorg vir mekaar, laat ons raaksien wat ons naaste se nood ook is.
Lewegewende God, ons vertrou ons aan U toe in hierdie omstandighede.
Amen
Treffende “Gebed gedurende droogte, geskryf deur die voorsitter van die sinode van die Protestantse kerk in Nederland, ds. Saskia van Meggelen (18/08/2018)
Vertaal en effens aangepas deur myself (14/09/2019)

 





Mislukte staat en gelowiges

2 09 2019

Boodskap gelewer deur Prof Jurgens Hendriks – NGK Stutterheim 18 Augustus 2019

INLEIDING

Daar is ʼn groot onrustigheid in ons land, onsekerheid oor die toekoms. Agentskappe wat te doen het met emigrasie het meer as ooit navrae van Suid-Afrikaners van mense wat na Australië, New Zeeland, Kanada en waar ook wil gaan. Intussen stroom mense uit Zimbabwe en talle ander lande na Suid-Afrika in die hoop om hier te kan werk kry en ʼn beter lewe te mag hê. In die Wes-Kaap groei die townships met mense uit die Transkei en Oos-Kaap op ʼn weeklikse basis.

Dis ʼn wêreld-wye verskynsel. Vlugtelinge uit Afrika stroom oor die Middellandse See na Europa al is daar duisende wat verdrink as oorlaaide bote sink.

Waarom gaan dit so sleg in Afrika dat mense sulke lang en gevaarlike reise aanpak, so ver gaan om huis en haard te verlaat en in ander lande heenkome te gaan soek?

Ek wil dit met ʼn vraag begin.

  • Waarom is die meeste Afrika lande in so ʼn hartseer toestand?
  • In baie lande, SA inkluis, is meer as 80% van die bevolking Christene. Hoekom gebeur die ding in Christen lande?

Waarom soveel korrupsie en so ʼn gebrek aan betroubare leiers dat ʼn land se mense “die pad vat” op soek na beter heenkome?

Die boodskap het vier dele:

  1. Simptome van ʼn mislukte staat.
  2. Waarom maak Christene nie ʼn verskil as hulle 80% van die bevolking is nie?
  3. Leierskap en drie versoekings;
  4. Leierskap in navolging van Christus.

  1. SIMPTOME VAN ʼn MISLUKTE STAAT

As mens “failed state” Google het die internet die interessantste besprekings en voorbeelde. Die Encyclopedia Brittanica se beskrywing is na my oordeel uitstekend:

Failed state, a state that is unable to perform the two fundamental functions of the sovereignnation-state in the modern world system: it cannot project authority over its territory and peoples, and it cannot protect its national boundaries. The governing capacity of a failed state is attenuatedsuch that it is unable to fulfil the administrative and organizational tasks required to control people and resources and can provide only minimal public services. Its citizens no longer believe that their government is legitimate, and the state becomes illegitimatein the eyes of the international community.

Ons het pas oor die nuus gehoor:

Auditor-general, Kimi Makwetu, has releasedthe latest municipal audit results, showing an overall decline for the 2017-18 financial year.

The Auditor-General of South Africa audited 257 municipalities… Only 18 municipalities managed to produce quality financial statements and performance reports, as well as complied with all key legislation, thereby receiving a clean audit. This is a regression from the 33 municipalities that received clean audits in the previous year.

U weet wat voor die Zondo kommissie getuig word. Op grond van die getuienis is SA op die drumpel daarvan om ʼn mislukte staat te word, inteendeel, streke van die land en afdelings van die staat is sodanig gekaap deur korrupte mense en groepe, dat al die kenmerke van ʼn mislukte staat daar voorkom. Oud-president Zuma het hierdie bedeling ingelui en sy trawante probeer met alle mag in beheer bly van selfverrykende korrupsie. Dit is asof hulle die Afrika patroon wil navolg.

Ons vraag is: hoekom maak die kerk nie ʼn verskil nie? Waar is die invloed van 80% Christene wat sout en lig moet wees, wat reg en geregtigheid moet bring, wat vrede tussen alle mense moet bewerk?

Ek is die afgelope 20 jaar betrokke by NetACT, die Network for African Congregational Theology. Die netwerk het in 1999-2000 ontstaan tussen agt kweekskole waar die NGK se sendingwerk tot kerkstigting en uiteindelik onafhanklike kerk met hulle eie teologiese opleiding gelei het. Tans het ons meer as 50 lede uit 15 lande waar meer as 20,000 teologie studente opgelei word.

Kyk egter na die groter prentjie: in SA is daar ongeveer 180,000 pastore van gemeentes wat basies geen teologiese opleiding het nie – dis ongeveer 80% van alle kerkleiers. In Afrika Suid van die Sahara is daar ten minste 2 miljoen “bospastore” sonder geen opleiding in teologie, in hoe om die Bybel te lees en te verstaan en te breek en op die manier hulle gemeenskappe te begelei nie.

  • In al hierdie lande en feitlik in al die betrokke kerke is korrupsie en nepotisme, etnisiteit-spanning tussen stamme (m.a.w. rassisme), ʼn groot probleem.
  • In meeste van hierdie lande is die Islam aan die groei. Die spanning en geweld tussen Christene en Islam is ontstellend soos wat die Islamitiese imperialisme in intensiteit en fisiese aggressie toeneem.

Van alle mense het die Nigeriërs in die netwerk vanaf 2015 daarop aangedring dat ons die korrupsie-en-leierskap probleem in die oë moet kyk en aanspreek. Ek wens ek kon u meer vertel oor wat hier aan die gebeur is. Dit gee my moed.

Ons wil egter fokus op die vraag: Waarom het Christene in hierdie mislukkende state en streke so min invloed – en dit terwyl Christene die meerderheid in soveel van die lande is?

Die antwoord lê daarin dat ons nie verstaan wie ons is nie, wat ons moet wees nie. Ons is nie die lig van die wêreld en die sout van die samelewing nie.

Wat is ons identiteit? Hoe moet ons wees? Die antwoord staan reeds in Gen 1:26-28.

2 IDENTITEIT

Toe het God gesê: “Kom Ons maak die mens as ons verteenwoordiger, ons beeld, sodat hy kan heers oor die vis in die see, die voëls in die lug, die mak diere, die wilde diere en al die diere wat op die aarde kruip.”

God het die mens geskep as sy verteenwoordiger, as beeld van God het Hy die mens geskep, man en vrou het Hy hulle geskep.

Toe het God hulle geseën en vir hulle gesê: “Wees vrugbaar, word baie, bewoon die aarde en bewerk dit. Heers oor die vis in die see, oor die voëls in die lug, oor al die diere van die aarde, ook oor die diere wat op die aarde kruip.”

Die skrifgedeelte verduidelik dat

  • onsgeskep is na die beeld(wat ons is) en verteenwoordiger (wat ons moet word) van die Drie-enige God, die Vader, Seun en Gees; of in ander woorde: as ʼn gemeenskap, ʼn “community.” Ons bestaanswese is “community” en die eerste en belangrikste gemeente is die gesin.
  • Ons is geskape om as mede-skeppers, verteenwoordigers,verantwoordelikheidte neem vir die skepping;
  • Ons is geskape om te heers, maar “heers” se diepste betekenis hier is om te dien… ons is soos mens in Christus kan sien: diensknegte,verantwoordelik om na mekaar en die skepping om te sien.

Ons identiteit is geleë in die misterie van die Drie-eenheid. Richard Rohr het dit mooi gestel:

In the Trinity, the three must be maintained as three and understood as different from one another. Yet the infinite trust and flow between them is so constant, so reliable, so true, and so faithful that they are also completely one.1

ʼn Ander pragtige metafoor is die waterwiel waarmee die ou mense water oor ʼn draaiende bakkies-wiel laat loop het om die krag te verskaf om koring te maal.

Die Vader gee alles aan die Seun soos wat die boonste bakkie al sy water uitstort in die bakkie onder hom. Die Seun gee alles wat Hy ontvang aan die Gees en die Gees gee al die krag aan almal wat “in Christus” hulle hart en lewe oopstel aan die Gees. Hierdie krag draai om die as van liefde wat die Koninkryk van God op die aarde laat kom. Die God van liefde stort liefde uit in die lewens van sy kinders wat dit “in community” met mekaar deel, aan mekaar en aan die wêreld gee, skeppend en verantwoordelik, versorgend gee.

Dit is ʼn dans van kreatiewe, skeppende beweging wat die Koninkryk van God laat gestalte vind.

Waarom kom dit nie tot sy reg in ons gemeenskappe nie? Hoekom “flop” ons is ons Godgegewe doel?

Genesis vertel ook wat die Koninkryk laat misluk soos ʼn mislukte staat. Alles val in mekaar as elke Adam en Eva besluit hulle wil self in beheer wees oor hul eie tuintjie. Hulle kruip dus weg van God. Maar die gebrek aan verantwoordelikheid neem laat jou naak … en uiteindelik is daar moord in jou eie familie as die een kind die ander een doodslaan.

Die verhale van die vloed, van Noag, van die toring van Babel en die groot taalverwarring verduidelik wat alles verkeerd loop as ons ons God-gegewe identiteit en verantwoordelikheid verloor. Ideologie neem oor, eie planne vir beheer oor eie koninkryke en stede, Steinhoff besighede en Zimbabwe state verduister skeppende verantwoordelikheid vir die wêreld en lewe. Die einde is ʼn mislukte staat en ʼn gebroke wêreld.

Dit is ʼn terneerdrukkende prentjie. Die vroegste weergawe van ʼn mislukte staat. God probeer weer.

Van Genesis 12 en volgende lees ons migrasie-stories en sien ons hoe God ons help om weer ons ware identiteit te ontdek. Hy roep vir Abram en sê (Gen 12:1-4):

Die Here het vir Abram gesê:

Trek uit jou land uit, weg van jou mense en jou familie af na die land toe wat Ek vir jou sal aanwys.

Ek sal jou ‘n groot nasie maak, Ek sal jou seën en jou ‘n man van groot betekenis maak, en jy moet tot ‘n seën wees.

Ek sal seën wie jou seën, en hom vervloek wat jou vervloek. In jou sal al die volke van die aarde geseën wees.

Abram het toe weggetrek, gehoorsaam aan die woord van die Here, 

Abraham word toe, soos so baie mense vandag, ʼn immigrant.

Abraham moet die mens se diepste identiteit weer ontdek .. en die keer gebruik die Bybel ander woorde om ons identiteit te beskryf: jy moet vir ander tot ʼn seën wees. Daarin sal jy self seën vind.

Vir my is van die belangrikste lesse uit die Abraham verhale-siklus dat jy nie maklik jou identiteit in jou geboorteland en tussen jou eie mense ontdek as jou hele lewe net om jouself draai nie. Soos met apartheid en ontelbare ander voorbeelde uit Afrika en die geskiedenis, verongeluk selfsugtig gerigte ideologie die diepste wese van ons Godbedoelde identiteit en verantwoordelikheid. “Op reis gaan” beteken mens moet ontsnap uit ʼn geslote lewenskring.

Gehoorsaamheid” ontsluit genade, al is om gehoorsaam te wees self groot genade. Daar is baie illustrasies hiervan uit Abraham se lewe. Kom ons kyk na twee: Dis eers as jy in gehoorsaamheid die onbekende in waag en jy afhanklik is van die Here se leiding en krag op die onbekende pad voor jou, dat jy leer om te word wat jy moet wees.

Dis net as jy gehoorsaam is dat jou nageslag ʼn toekoms het. Dit moes Abraham met die lank wag vir Isak leer. En hy moes leer dat jy jou kosbaarste besittings moet kan weggee. Eers dan kry jy dit en meer terug.

Genade word ontsluit deur gehoorsaamheid, maar gehoorsaamheid kom telkens net los as jy bereid is

  • om wyer as jou eie tuintjie verantwoordelikheid te neem;
  • as jy bereid is om wat jy het op te offer

Op die reis het Abraham telkens altare gebou. Die altare moes hom herinner wat hy van God leer ken het. Die altare het padtekens en padkaart vir sy identiteit geword.

  • Het u en ek altare waar God aan ons verskyn het en vir ons rigting gegee het?
  • Is ons gehoorsaam om buite ons eie tuintjies verantwoordelikheid vir die skepping en wêreld om ons te neem?

Vanuit die oogpunt van hierdie boodskap illustreer die res van die OT twee sake:

  1. Israel as ʼn mislukte staat omdat hulle nie ʼn seën vir die nasies was nie maar op hulleself ingestel was …. en let op, ʼn mislukte staat verloor beheer oor sy grondgebied. In die ballingskap verloor Israel al hul aardse besitting.
  2. Leierskap. In Israel se geskiedenis was daar goeie konings en slegte konings. Die gehalte van leierskap bepaal die lotgevalle van mense en volke. En kyk ook na die geboorte van ʼn baie spesiale vorm van leierskap: profete. Ek vertrou u weet dat SA se profete ons gered het van ʼn Rwanda-tipe bloedbad.

3 LEIERSKAP EN DIE DRIE VERSOEKINGS

Die OT se profete het algaande besef dat God self vir ons sal moet kom wys wat Hy bedoel met leierskap en wat ons ware identiteit is. Ek wil uit die NT twee aspekte van leierskap met u deel – aan die hand van die voorbeeld van Jesus Christus.

Die eerste is die versoekings wat ons verlei en waardeur ons identiteit vernietig word.

Matteus 4:1-11, Markus 1 en Lukas 4 verhaal hoe die Satan Jesus se Koninkryk probeer verongeluk het, sy identiteit probeer saboteer het.

U ken die drie versoekings. Mens kan dit opsom as hedonisme, egoïsme en materialisme. Henri Nouwen2het die mooiste boekie oor leierskap aan die hand van die drie versoekings geskryf.

  • Hedonismeis ‘n denkrigting waarvolgens genot en gelukdie primêre of belangrikste intrinsieke waarde en die hoogste doelvandie menslike lewe is. Maak van klippe brood; seks in enige vorm vir die “kick” daarvan; losbandigheid wat net plesier soek. Dit gaan om die versoekings van die vlees, oordrewe beheptheid met die mens se basiese liggaamlike behoeftes. Dis van te veel eet en vetsug (obesiteit) tot al die baie vorme van seksuele obsessies, of ʼn obsessie met jou fisiese voorkoms, of ʼn lewe wat net op “jôl” ingestel is en vir niks verder verantwoordelikheid neem nie.
  • Egoïsmeofselfsug. Spring van die tempel se dak en laat almal verstom as die engele jou ʼn soft landinggee. Jy wil gewild wees en bewonder word. Jy wil die middelpunt van alles wees, die mense moet jou aanbid, jy kan nie sonder die aandag van facebook en twitter volgelinge en die toejuiging van die skares klaarkom nie. Jy rig jou besluite en keuses in op grond van wat die mense sal sê.
  • Materialisme en beheer. Heers oor die koninkryke van die aarde het Satan aan die Jesus voorgestel, ek gee jou al die mag,geld en besittings en die vermoë om in alles en oor alles beheerte hê. Dit gaan om die bou van Steinhoff-sakeryke , om onder die “Big Men” of “Assertive Women” te tel, om lewenslange president te wees – ensovoorts.

Jesus is sy lewe lank hiermee gekonfronteer.

  • In die woestyn het hy dit in sy mees kru vorm ervaar;
  • Tussen Getsemane en Golgota was dit ʼn bloedsweet versoeking.

As mens swig voor hierdie versoekings verloor jy jou skeppingsidentiteit en kan jy nie vir ander tot ʼn seën wees nie. Dit breek verhoudings (community) en jy word ʼn slaaf van waardes wat vernietig. Waarop dit neerkom is dat jy ophou verantwoordelikheid neem vir die skepping en jou naaste. Jy eindig egter altyd naak in jou eie tuintjie met kinders wat baklei en doodmaak.

4 LEIERSKAP IN NAVOLGING VAN JESUS

In wat waarskynlik die oudste Christelike lied is, kan ons die diepste beginsels van ons identiteit hoor en in Jesus geïllustreer sien.3The Message se vertaling van Filip 2:1-8 lui:

1–4 If you’ve gotten anything at all out of following Christ,

if his love has made any difference in your life,

if being in a community of the Spirit means anything to you,

if you have a heart,

if you care— then do me a favor:

Agree with each other,

love each other,

be deep-spirited friends.

Don’t push your way to the front;

don’t sweet-talk your way to the top.

Put yourself aside, and help others get ahead.

Don’t be obsessed with getting your own advantage.

Forget yourselves long enough to lend a helping hand.

Think of yourselves the way Christ Jesus thought of himself.

He had equal status with God but didn’t think so much of himself

that he had to cling to the advantages of that status no matter what.

Not at all.

When the time came, he set aside the privileges of deity

and took on the status of a slave, became human!

Having become human, he stayed human.

It was an incredibly humbling process.

He didn’t claim special privileges.

Instead, he lived a selfless, obedient life and then died a selfless, obedient death —

and the worst kind of death at that — a crucifixion.

Sendingwerk in Afrika het telkens die evangelie verskraal tot ʼn tipe verlossing wat neerkom op ʼn ontsnapping van al die aardse ellendes vir ewigdurende vreugde eendag in die hemel. Dis ʼn “ontsnap aarde ellendes” evangelie wat nie gehoor het dat die evangelie gaan oor ʼn koninkryk “op die aarde soos in die hemel” nie. Nou sit Afrika en talle Christene met ʼn evangelie wat die hemel belowe maar die aarde in ʼn gemors los.

Luister na Filippense 2, kyk na Jesus se aardse lewe.

Soos Abraham het hy sy tuiste verlaat en ʼn immigrant op aarde geword waar hy die hele tyd op reis was na alle groepe en mense wat hom nodig gehad het: armes, siekes, vroue, kinders, rykes, heersers, skrifgeleerdes ens.

Maar die grootste geheim van Jesus se lewe kyk ons die hele tyd mis. Hy het ʼn dienskneg gebly en nooit die onbeskryflike krag waaroor hy beskik het, tot sy eie voordeel aangewend nie. Hy het siekes genees, blindes laat sien, verlamdes laat loop, skares gevoed, duiwels uitgedryf, storms kalmeer, op water geloop en Lasarus wat dood was opgewek …

  • maar nooit het hy sy mag gebruik om homself te bevoordeel nie.
  • Sy mag is gebruik om ʼn seën te wees.

Ons grootste versoeking is om die besittings, geld en mag waaroor ons beskik tot ons eie voordeel te gebruik. Jesus se versoeking in Getsemane, voor die kruisiging, het hieroor gegaan. Toe Petrus die bendelid se oor met sy swaard afkap, sê Jesus vir hom (Matt 26:52-53):

Sit jou swaard terug in sy plek, want almal wat na die swaard gryp, sal deur die swaard omkom. Of dink jy Ek kan nie my Vader om hulp vra nie? Hy sal dadelik vir My meer as twaalf legioene engele beskikbaar stel. 

Ons het ʼn baie eensydige siening van die kruis – eintlik ʼn selfsugtige siening. Die kruis is vir ons die simbool van die grootste reddingsaksie wat ooit plaasgevind het, Jesus se bloed vir ons sonde.

Dus, na ons aardse “jôl” kry ons vergifnis en ontvang ons die ewige lewe. Dis soos goeie besigheid.

Jesus wys vir ons met die kruisiging dat verlossing kom, die Koninkryk kom,

  • as jy nie die mag waaroor jy beskik vir jou eie belang aanwend nie;
  • as jy beheer van jou eie tuintjie of koninkrykies prysgee om vir ander ʼn seën te wees.

Die eerste geslag Christene het hieroor gesing (Fil 2:7-8):

He didn’t claim special privileges.

Instead, he lived a selfless, obedient life and then died a selfless, obedient death—

and the worst kind of death at that—a crucifixion.

SLOT

Hoekom is Afrika en Suid-Afrika ondanks die hoë persentasie Christene in so ʼn hartseer toestand?

Hoekom vertoon ons en talle ander lande al die simptome van ʼn mislukkende staat?

As ek die Bybel reg verstaan, sê die Bybel vir ons ons leef nie in navolging van Christus nie.

Ons, en ons leiers, het ons ware identiteit verloor – of dit nog nooit ontdek nie.

God se koninkryk kan op aarde kom, as ons bereid is om nie net vir ons eie tuintjies te leef nie, maar as ons verantwoordelikheid vat vir die plaas. Dit beteken, ons moet oor die grense van geslag en ras en stand uitreik, Abraham-gewys op reis gaan, verantwoordelikheid aanvaar vir alles wat stukkend is en seer is … Jesus volg na al die ander groepe en daar help, daar sout wees, daar verantwoordelikheid aanvaar. Dis nie ʼn maklike pad nie want dit beteken in die politieke en ekonomiese gemors van jou eie gemeenskap inbeweeg.

Hoe anders kan ons sout wees en lig bring as ons nie vir die nasies tot seën is nie?

Hoe kan ons dorpe, streke en provinsies verander sonder dat daar mense is wat verantwoordelikheid neem en die korrupsie aanspreek?

Dis nie ʼn maklike reis nie. Maar as ons in ons eie tuintjies selfsugtig wat ons het vir onsself hou, is daar ook geen toekoms nie.

Word deel van God se waterwiel.

Amen.

Jurgens Hendriks

18 Aug 2019. hjh@sun.ac.za. 073 772 6706.

1Richard Rohr’s Daily Meditation, From the Center for Action and Contemplation, Unity and Diversity, 8 June 2019.

2Henri J.M. Nouwen, In the Name of Jesus: Reflections on Christian Leadership(New York, Crossroads, 1989).

3Twee boeke wat vir my baie beteken het om Filippense 2 te verstaan is: Gorman, M.J., 2009, Inhabitating the cruciform God, kenosis, justification and theosisin Paul’s narrative soteriology, Eerdmans,Grand Rapids; Hellerman, J.H., 2013, Embracing shared ministry. Power and status in the early church and why it matters today, Kregel, Grand Rapids.





Esegiël skryf nie Kinderbybel taal nie!

12 08 2019

Esegiël 16 is nou een van daardie gedeeltes in die Bybel wat jy NIE in die Sondagskool klas lees nie. Jy sal dit ook nie in ‘n Kinderbybel kry nie! Iemand van ‘n sensitiewe konstitusie kan heeltemal onthuts raak as mens sulke taal in die kerk lees!

Esegiël was ‘n profeet wat in Babilon opgetree het vanaf so omtrent 593vC. Hy praat hard met die Israeliete oor hoekom hulle in hierdie penarie van ballingskap sit. Sommige van sy beelde is nie vir sensitiewe ore bedoel nie! Hy begin sommer in vers 3 met ‘n verwysing na die oorsprong van Jerusalem, wat vir ‘n trotse Jood glad nie lekker sou gewees het om te hoor nie. Dit was nie oorspronklik ‘n Israelitiese stad nie. Dawid het dit van die Jebusiete afgeneem (Josua 18:28). Met hierdie verwysing spreek Esegiël hulle trots vir hulle stad aan.

En dan wys hy hulle nog ook daarop dat hulle glad nie suiwer van ras is nie! “Jou pa was ‘n Amoriet, jou ma ‘n Hetiet.” (:3) Al hulle trots, al hulle sekerhede word deur Esegiël onder hulle voete uitgeruk. Dan verduidelik die Here deur Esegiël vir hulle hoe Hy hulle versorg het as pasgebore babas toe hulle weggegooi is (:5) Tog het hulle skandelose dade uitgevoer deur hulle eie kinders weg te gooi deur hulle aan afgode te offer. Hulle was slegter as prostitute, want hulle het ander betaal om skandelik met hulle om te gaan! (:31-33). Dit alles ten spyte daarvan dat die Here hulle oorlaai het met geskenke, hulle versorg het. (:13-14).

As ‘n soort kersie op die koek, vergelyk die Here hulle selfs met Sodom – DIE toonbeeld van sonde in die Ou Testament – “So seker as Ek leef,” sê die Here my God, “jou suster Sodom en haar dogters het nie gedoen wat jy en jou dogters gedoen het nie. Jou suster Sodom se sonde was dat sy en haar dogters selftevrede en rustig in hoogmoed en oorvloed geleef het en vir die mens in nood en die arme niks oorgehad het nie.” (:48-49)

En dan, net soos mens dink daar is geen salf aan hulle te smeer nie, hulle is dan selfs ERGER as Sodom! Dan kom die Here vanaf vers 60 en belowe nog steeds Sy genade en liefde. Beloof Hy om nog steeds aan die verbond getrou te bly, al het hulle dit minag.

Wat ‘n gedeelte! Nou wat beteken iets wat omtrent 2600 jaar gelede geskryf is vir my vandag? Ek was geskok toe ek lees oor wat die Here beskou as verkeerd: “Jou suster Sodom se sonde was dat sy en haar dogters selftevrede en rustig in hoogmoed en oorvloed geleef het en vir die mens in nood en die arme niks oorgehad het nie.” Trots, hoogmoed, vraatsug, verdrukking van mense, dit was Sodom se sondes, en Israel was nog baie erger!

‘n Mens hoef nie ver in vandag se samelewing te soek vir hierdie goed nie, ons koerante en nuusberigte is vol daarvan en nog baie meer. Hoe lyk God se boodskap vir mense wat Hom verwerp, wat mekaar onderdruk, wat niks omgee nie? Die ongelooflike antwoord kom in vers 63 na vore: “Ek gaan My met jou versoen ten spyte van alles wat jy gedoen het” Die NIV sê: “I (will) make atonement for you for all you have done” En dit is presies wat ons in Markus 10:45 sien: “Die Seun van die mens het ook nie gekom om gedien te word nie, maar om te dien en sy lewe te gee as losprys vir baie mense.” En dit gebeur, soos Romeine dit stel, sonder dat ons nou eers “goeie mense” moet word: “Maar God bewys sy liefde vir ons juis hierin dat Christus vir ons gesterf het toe ons nog sondaars was.

Ten spyte van ons trots, hoogmoed, vraatsug en neerkyk op ander, is God se arms nog steeds oop vir ons! Hoe lyk jou arms? Jou trots?





‘n Dolle gejaag!

5 08 2019

Angs, stres, bekommernis, sommer normale, alledaagse dinge wat deel is van ons lewens. Dan sê ons sommer gou dis deel van die moderne lewe. Ons moet dit maar so aanvaar. Maar is dit so?

In Eksodus 5 lees ons die gebeure in die aanloop tot die Eksodus. Farao laai ekstra werk op die Israeliete, en die opsigters stres hulle dood. Inderwaarheid sê hulle vir Moses en Aäron: ““Mag die Here julle straf omdat julle ons naam sleg gemaak het by die farao” (:21).

En hoekom was al die werk in die eerste plek nodig? Hierdie slawe moes bakstene maak waarin Farao sy surplus kon stoor (Eks 1:11), en dit was ‘n nimmereindigende siklus. Hier was nie plek vir rus nie, net werk, werk, werk! Selfs in daai tyd was daar stres! Farao was ‘n slaaf van sy eie sukses, want hy en die opsigters onder hom was vasgevang in ‘n sirkel van werk, Hulle kon nie rus nie, want die werkers kon nie rus nie.

In hierdie sirkel van moegheid en oorwerk kom die God van die brandende bos skielik! (Eks 3). Hy lei hulle uiteindelik uit Egipte, en gee vir hulle ‘n manier van in vryheid lewe – die 10 gebooie (Eks 20). Hier manier van lewe begin deur hulle daarop te wys dat God nie soos die Egiptiese gode is nie – “Jy mag naas my geen ander gode hê nie” (Eks 20:3). En dan sommer gou-gou, in die 4de gebod, kom die wonderlike woorde: Ses dae moet jy werk, maar op die 7de mag jy geen werk doen nie! Die sirkel van werk, werk, werk word verbreek!

Jesus het hierdie probleem baie goed raakgesien, en som dit op in Matt 6:24: ““Niemand kan vir twee base tegelyk werk nie. Hy sal óf die een minder ag en die ander een hoër, óf vir die een meer oorhê en die ander een afskeep. Julle kan nie God én Mammon dien nie.” Mammon is ‘n harde baas, soos Farao al geleer het, daarom dat Jesus dan dadelik oorgaan om oor bekommernis te praat: :“Daarom sê Ek vir julle: Moet julle nie bekommer oor julle lewe, oor wat julle moet eet of drink nie, of oor julle liggaam, oor wat julle moet aantrek nie” (:25) Die pad van mammon is die pad van eindelose gesoek na meer, ‘n pad van nooit genoeg hê nie, ‘n pad van nooit goed genoeg wees nie, van eindelose rusteloosheid, ‘n pad sonder ‘n Sabbatsrus. Dit is ‘n pad sonder God.

In ‘n sin kom sê Jesus ons moet kies watter god ons wil dien – die god van rusteloosheid en stres, of die God wat rus (Gen 2:2) Jesus kom stel dit ook op nog ‘n ander manier in Matteus 11:28-30: “Kom na My toe, almal wat uitgeput en oorlaai is, en Ek sal julle rus gee. Neem my juk op julle en leer van My, want Ek is sagmoedig en nederig van hart, en julle sal rus kry vir julle gemoed. My juk is sag en my las is lig.” Ons dien ‘n God wat rus en vir ons laat rus, want ons lewens is in Sy hande. Hy sorg, daarom hoef ons nie in bekommernis te verval nie.

Dit is die keuse, ‘n keuse tussen rusteloosheid of rustigheid. ‘n Keuse tussen ‘n dolle gejaag en ‘n fees! (Eks 5:1). Want sien, die “normale” bekommernis en stres, is ten diepste ‘n teken dat God in ons gedagtes te klein is. Ons dink ten diepste nie dat Hy in staat is om vir ons te sorg nie. Daarom raak die keuse tussen rusteloosheid en rustigheid ‘n geloofskeuse: Vertrou ons God of nie?

Na aanleiding van Eksodus 5:1-18 , Matteus 6:24-34 en Walter Brueggemann: Sabbath as Resistance